Diş Dolgusu Malzemeleri Hangileridir?

25/09/2019 Diş Tedavisi

ONLINE RANDEVU AL ÖNCE - SONRA KLİNİK SANAL TURU

Diş dolgusu, çürük nedeniyle kaybedilen diş dokusunun uygun bir malzemeyle yeniden tamamlanmasıdır ve diş çürüğü tedavisinin en yaygın, en sık uygulanan yöntemidir. Çürüyen diş dokusu temizlendiğinde geriye bir boşluk kalır; bu boşluğun uygun bir malzemeyle doldurulması dişin şeklini, çiğneme işlevini ve sağlamlığını yeniden kazanmasını sağlar. Dolgu, aynı zamanda çürüğün ilerlemesini ve yeni çürük oluşmasını engellemeye, dişteki soğuk-sıcak hassasiyetini azaltmaya yardımcı olur.

Kısa cevap: Günümüzde en sık kullanılan diş dolgusu malzemeleri amalgam, kompozit ve cam iyonomerdir; geniş madde kayıplarında ise laboratuvarda hazırlanan inley ve onlay restorasyonlar devreye girer. Hangi malzemenin seçileceğine; çürüğün yeri ve büyüklüğü, dişin çiğneme kuvvetine maruz kalma durumu ve estetik beklenti birlikte karar verir.

Bu yazıda diş dolgusu malzemelerini tek tek ele alıyor, dolgunun nasıl yapıldığını anlatıyor ve hangi durumda hangi malzemenin tercih edildiğini bir tabloyla özetliyorum.

Diş Dolgusu Malzemeleri Nelerdir?

Dolgu yapımında kullanılan başlıca malzemeler şunlardır:

Amalgam Dolgu

Önceleri en yaygın kullanılan dolgu malzemesi amalgamdı. Gümüş renginde ve dayanıklı bir malzeme olan amalgam, özellikle çiğneme kuvvetinin yoğun olduğu arka bölgede uzun yıllar tercih edildi. Metalik görünümü ve yapısındaki cıva nedeniyle günümüzde daha az tercih edilir; yerini büyük ölçüde diş rengindeki estetik malzemelere bırakmıştır. Ayrıntılı bilgi için amalgam dolgu yazısına göz atabilirsiniz.

Kompozit Dolgu

Bugün en çok tercih edilen dolgu malzemesi kompozittir. Diş rengine uyum sağlayabilmesi sayesinde hem ön hem arka dişlerde estetik bir sonuç verir. Çiğneme basıncına dayanıklı ve uzun ömürlü bir malzemedir. Arka azı dişlerinde daha dayanıklı kompozitler tercih edilirken, ön dişlerde daha ince partiküllü, cilalanma ve ışık geçirgenliği daha iyi olan estetik kompozitler kullanılır. Kompozit, dişe kimyasal olarak bağlandığı için sağlam diş dokusunun korunmasına da olanak tanır. Kompozit dolgunun aşamaları ve bakımı için kompozit diş dolgusu sayfasını inceleyebilirsiniz.

Cam İyonomer Dolgu

Cam iyonomer, diş dokusuna kimyasal olarak bağlanabilen ve yapısından flor salınımı yapabilen bir dolgu malzemesidir. Özellikle çocuk dişlerinde, süt dişlerinde ve diş etine yakın bölgelerdeki küçük çürüklerde tercih edilir. Flor salınımı, çürüğün tekrarlama riskini azaltmaya yardımcı olur. Mekanik dayanıklılığı kompozit ve amalgama göre daha sınırlı olduğundan, çiğneme kuvvetinin yoğun olduğu geniş dolgularda genellikle tek başına kullanılmaz.

İnley ve Onlay Dolgular

Daha geniş madde kayıplarında kullanılan bir diğer yöntem inley ve onlay uygulamalarıdır. İnley, dişin tüberküller arasında kalan kısmını; onlay ise tüberküllerin üzerini de kapsayan daha geniş bölgeyi onarır. Bu restorasyonlar, dişin ölçüsü alınarak laboratuvarda porselen ya da kompozit malzemeden üretilir. Dişe kimyasal olarak yapıştırılmaları ve laboratuvarda hassas biçimde hazırlanmaları sayesinde geniş dolgularda daha dayanıklı ve estetik bir sonuç verir. Son yıllarda gelişen dijital ölçü ve üretim teknolojileri sayesinde bu uygulamalar daha hızlı ve daha yaygın hale gelmektedir. Üretim süreci nedeniyle diğer dolgulara göre daha yüksek maliyetle uygulanabilir.

Diş Dolgusu Nasıl Yapılır?

Dolgu tedavisi, çürüğün büyüklüğüne bağlı olarak çoğunlukla tek seansta tamamlanır ve şu aşamalardan oluşur:

1. Muayene ve röntgen: Çürüğün derinliği ve yaygınlığı değerlendirilir.
2. Lokal anestezi: İşlem bölgesi uyuşturulur, tedavi rahat geçer.
3. Çürük dokunun temizlenmesi: Çürümüş doku özel aletlerle uzaklaştırılır.
4. Dolgu malzemesinin yerleştirilmesi: Hazırlanan boşluk uygun malzemeyle doldurulur.
5. Şekillendirme, sertleştirme ve cila: Dolguya dişin doğal yüzeyiyle uyumlu son hali verilir.

Hangi Dolgu Malzemesi Ne Zaman Tercih Edilir?

Doğru malzeme seçimi çürüğün yeri, büyüklüğü, dişin çiğneme kuvvetine maruz kalma durumu ve estetik beklentiye göre yapılır:

• Ön dişlerdeki küçük çürüklerde estetik kompozit dolgular
• Arka dişlerde çiğneme kuvvetine dayanıklı kompozitler
• Çocuk ve süt dişlerinde flor salınımı nedeniyle cam iyonomer
• Geniş madde kayıplarında inley ve onlay restorasyonlar

Malzemelerin genel özelliklerini şu tabloyla özetleyebilirim:

Nihai karar, diş hekiminin muayene ve gerekirse röntgen değerlendirmesi sonrasında verilir. Dolgu tedavisinin maliyetini belirleyen unsurlar için diş dolgu fiyatı sayfasına bakabilirsiniz.

Diş Dolgusu Ömrü Ne Kadar?

Dolgular uzun yıllar hizmet verecek şekilde yapılır; ancak ağız içindeki bakteri plağı, sıcak-soğuk etkisi ve çiğneme kuvvetleri zamanla yıpranmaya yol açabilir. Genel olarak amalgam ile inley ve onlay restorasyonlar en uzun ömürlü seçenekler arasındadır; kompozit dolgular onları takip eder, cam iyonomer dolgular ise daha kısa ömürlüdür. Özellikle diş ile dolgunun birleştiği sınırlarda zamanla açılmalar oluşabilir. Özenli ve kaliteli bir dolgu, uygun ağız bakımıyla uzun yıllar kullanılabilir. Dolgunun ömrünü uzatmak için diş hekiminin önerdiği aralıklarla düzenli kontrol yaptırmak önemlidir; erken fark edilen bir sorun, küçük bir müdahaleyle kolayca giderilebilir.

Dolgu Sonrası Nelere Dikkat Etmeli?

• İşlem sonrası uyuşukluk geçene kadar o bölgeyle çiğneme yapılmamalıdır; yanak ve dili ısırma riski vardır.
• Düzenli fırçalama ve diş ipi kullanımına devam edilmelidir.
• Sıcak-soğuk hassasiyeti kısa bir süre devam edebilir; uzun sürerse diş hekimine başvurulmalıdır.
• Yılda en az bir kez diş hekimi kontrolü ve gerekirse röntgen değerlendirmesi yapılmalıdır.

Dolgu Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Diş dolgusu hangi malzemelerden yapılır?

En sık kullanılan dolgu malzemeleri amalgam, kompozit ve cam iyonomerdir. Geniş madde kayıplarında ise laboratuvarda hazırlanan porselen veya kompozit inley ve onlay restorasyonlar tercih edilir.

Kompozit dolgu mu, amalgam dolgu mu daha iyi?

Estetik beklenti ön plandaysa diş rengindeki kompozit dolgu öne çıkar. Arka bölgede yüksek çiğneme kuvveti söz konusuysa amalgam veya inley-onlay restorasyonlar daha uygun olabilir; karar dişin durumuna göre diş hekimi tarafından verilir.

Hangi dolgu malzemesi en dayanıklıdır?

Çiğneme kuvvetine dayanıklılık açısından amalgam ile inley ve onlay restorasyonlar en dayanıklı seçeneklerdir. Kompozit dolgular onları takip eder; cam iyonomer dolguların mekanik dayanıklılığı ise daha sınırlıdır.

Diş dolgusunun ömrü ne kadardır?

Kaliteli bir dolgu, uygun ağız bakımı ve düzenli kontrollerle uzun yıllar kullanılabilir. Amalgam ile inley-onlay restorasyonlar en uzun ömürlü seçeneklerdir; kompozit onları takip eder, cam iyonomer dolgular daha kısa ömürlüdür.

Dolgu işlemi ne kadar sürer?

Çürüğün büyüklüğüne ve dolgu türüne göre değişmekle birlikte çoğu dolgu tek seansta tamamlanır. Ölçü alınarak üretilen inley ve onlay restorasyonlar ise genellikle birden fazla seans gerektirebilir.

Dolgu işlemi sırasında ağrı olur mu?

İşlem öncesi lokal anestezi uygulandığı için tedavi sırasındaki rahatsızlık en aza indirilir.

Dolgu ile kaplama arasındaki fark nedir?

Dolgu, kaybedilen diş dokusunun sınırlı bir bölümünü tamamlar. Kaplama (kuron) ise dişin daha büyük bir kısmını veya tamamını kaplayan bir restorasyondur.

Dolgum düşerse ne yapmalıyım?

Dolgunun düştüğü bölgeyi temiz tutarak vakit kaybetmeden diş hekimine başvurulmalıdır; beklemek çürüğün ilerlemesine neden olabilir.

Dolgu yaptırdıktan hemen sonra yemek yiyebilir miyim?

Kompozit dolgu ışıkla sertleştiği için işlem bittiğinde kullanılabilir; ancak anestezinin etkisi geçene kadar o bölgeyle çiğneme yapılmamalıdır. Böylece yanak ve dili yanlışlıkla ısırma riski önlenir.

Kompozit dolgu zamanla renk değiştirir mi?

Kompozit dolgular, özellikle çay, kahve ve sigara tüketimiyle zamanla hafif lekelenebilir. Düzenli kontrollerde yapılan cila işlemi, dolgunun rengini ve parlaklığını yenilemeye yardımcı olur.

Dolgu malzemesi seçimi, dişin durumuna ve ihtiyacına göre diş hekimi tarafından belirlenir. Düzenli kontrol ile dolguların ömrü uzatılabilir ve olası sorunlar erken fark edilebilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için diş hekiminize başvurun. Muayene ve randevu için iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.