Zirkonyum Diş | Dişhekimi zirkonyumu nerede kullanır?

Diğer mühendislik alanlarında eskiden beri kullanılmasına karşın zirkonyumun diş hekimliğindeki ilk denemeleri 1989 yılında diş kanal postu olarak başlamıştır. 1994 yılında ortodontik tellerde, 1995’de implant üst vidalarının üretiminde kullanılmıştır. 1998 yılında kron köprü altyapısı olarak porselen altında kullanımının başlaması ile zirkonyum popüler hale gelmiştir. 2004 yılında ilk kez zirkonyum implantlar insanlarda denenmiştir.

Zirkonyum doğada metal olarak bulunmasına karşın beyaz şeffaf halini ancak işlenip zirkonium oxide toz halini aldıktan sonra kazanmaktadır. Bu formunda diğer metallerden farklı olarak dökülebilir değildirler. Bundan dolayı ancak zirkonyum tozu bloklar halinde sıkıştırılıp fırınlandıktan sonra tornalanarak istenilen forma sokulabilmektedir. Bu süreç elle işletilen MANUAL makinalarda veya CAD-CAM (bilgisayarlı tasarım ve tornalama) sistemlerinde gerçekleşebilmektedir ancak üretim maliyetlerini oldukça arttırmaktadır.

Zirkonyum aslen bir metal olduğundan kırılmalara karşı çok dirençlidir, ancak diğer metallerin aksine rengi beyazdır ve ışığı geçirmektedir. Bu iki temel özellik zirkonyumu (zirconium) sağlamlık ve estetiğin beraber olması gereken protez uygulamalarında alternatifsiz kılmaktadır.

Zirkonyum diğer bir özelliği nötr bir madde olması dolayısı ile ağıziçinde doku uyumunun mükemmel olmasıdır. Kaplama olan dişlerde dişetinde metalli kaplamalar gibi alerjik reaksiyonlara neden olmaz. Isı izolasyonu sağladığından kaplanılan dişte sıcak ve soğuk hassasiyeti oluşmaz. Elektrik iletimi yapmadığından ağıziçinde galvanic akım oluşumuna bağlı rahatsızlıklar oluşmaz. Korozyona uğramaz.

Bu özellikleri dolayısı ile doğal dişe çok yakın görünümlü estetik ve sağlıklı protezler yapılabilmektedir.

Zirkonyumun en büyük dezavantajı maliyetinin diğer kıymetsiz metallere göre oldukça yüksek olmasıdır. Yapım süreci daha zahmetlidir ve daha uzun sürer. Diğer büyük dezavantajı ise yan yana 3-4 diş eksiklikleri bulunan köprülerde kullanımının riskli olmasıdır; Zira zirkonyum, metaller kadar kırılmaya dirençli olmasına karşın onlar kadar esnek değildir ve uzun köprülerde kırılabildiğinden tercih edilmezler.
Zirkonyum sanılanın aksine bir porselen çeşidi değildir, porselene sağlamlık vermek için kullanılan bir alt yapı materyalidir. Ancak beyaz görünümü ve sağlamlığından dolayı zirkonyuma “çelik seramik” de denilmektedir. Porselen altyapısı haricinde kırık dişlerin köklerinde post olarak, ortodontik braketlerde ve implant üst vidalarında da kullanılmaktadır.